ساخته بودند . در عهد خلافت ابوبكر ويران شد . او بار ديگر آن را به تنهء نخل و برگ و چوب آن بساخت . باز در زمان خلافت عثمان فرود آمد . او مسجد را با آجر بنا كرد و آن بنا تاكنون برپاى است . « 1 » از اين عبارات بر مىآيد كه آنچه عثمان را به تجديد بناى مسجد واداشت تنگى آن و وضع بدِ ستون‌هايش بود كه از تنهء نخل بودند . گام‌هايى كه عثمان در توسعهء مسجد شريف نبوى برداشت ( در سال 29 - 30 هجرى ) : 1 - شورا : چون مردم به عثمان از تنگى مسجد و ازدحام شكايت كردند و خواستند كه بر وسعت آن بيفزايد او پيش از آنكه كارى كند ، با اصحاب رسول‌خدا صلى الله عليه و آله مشورت كرد و از آنان راهنمايى خواست . در اين باب ابن نجار گويد كه : عثمان با اهل رأى از اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله مشورت كرد . آن‌ها همگى نظر دادند كه بايد آن را خراب كرد و وسيع‌تر از آنچه هست از نو بنا نمود . پس نماز ظهر را به جاى آورد و بر منبر شد و حمد خداوندى به جاى آورد . سپس گفت : كه مىخواهم مسجد رسول خدا صلى الله عليه و آله را خراب كنم و بر مساحت آن بيفزايم و شهادت مىدهم كه از رسول خدا صلى الله عليه و آله شنيدم كه مىفرمود : « هر كس مسجدى بنا كند ، خداى تعالى براى او خانه‌اى در بهشت بنا مىكند . آن كه پيش از من بوده چنين كرده و بر وسعت آن افزوده

--> ( 1 ) - وفاء الوفا : ج 2 ، ص 501